Ιερός Ναός Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού Απολλώνων

Ιστορικά Στοιχεία

Το χωριό Απόλλωνα απλώνεται σε ένα έφορο οροπέδιο στα μεσόγεια του νησιού σε απόσταση 43χλμ. από την πόλη της Ρόδου. Στο κέντρο του οικισμού βρίσκεται ο ενοριακός ναός της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, ο οποίος ανεγέρθηκε στη θέση προγενέστερου της ιπποτικής περιόδου επ’ ονόματι της Θεοτόκου. Ο σημερινός ναός οικοδομήθηκε το 1858 από τον αρχιτέκτονα Κωνσταντίνο Παρασκευά, σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή της δυτικής εισόδου. Πρόκειται για μονόχωρη σταυροθολιακή βασιλική δωδεκανησιακού τύπου με πρόναο με πατάρι γυναικωνίτη, από την κλίμακα του οποίου υψώνεται πενταόροφο κωδωνοστάσιο.

Το πλούσια διακοσμημένο ξυλόγλυπτο και εν μέρει επιχρυσωμένο τέμπλο του ναού με την καθ’ ύψος τριμερή διαίρεση, κατασκευάστηκε από τον Γιακουμή Μάκρα (1858-1863) ή κατά μία άλλη εκδοχή από τον Κύριλλο τον Λίνδιο σε στυλ οθωμανικού μπαρόκ. Οι δεσποτικές εικόνες του χρονολογούνται στα 1863, σύμφωνα με τη χρονολογία που φέρει η εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Εξαίρεση αποτελεί η εικόνα του Χριστού, η οποία φαίνεται να προέρχεται από παλαιότερη εκκλησία, καθώς η επαργύρωσή της τοποθετείται στα 1772.

Δεξιά του τέμπλου και σε συνέχεια με αυτό υπάρχει περίτεχνο ξυλόγλυπτο προσκυνητάρι που φιλοξενεί την αμφίπλευρη εικόνα της Παναγίας Καρυωνίτισσας και του Γενέσιου της Θεοτόκου. Πλησίον της εισόδου υπάρχει ακόμη ένα προσκυνητάρι με τη θαυματουργή εικόνα της Βρεφοκρατούσας Παναγίας της Μικρασιάτισσας, μέρος της οποίας έχει επαργυρωθεί και στολιστεί με ημιπολύτιμους λίθους. Από το πλαίσιο της βρίσκονται αναρτημένα τάματα ως δημόσια μαρτυρία ευγνωμοσύνης, κυρίως από άτεκνες γυναίκες, των οποίων η έκκληση για απόκτηση τέκνων εισακούσθηκε.